🔴Վերջին շրջանում կրկին մեծ թափ է հավաքել խարդախության այն ձևը, երբ ՀՀ իրավապահ մարմինների, պետական այլ գերատեսչությունների, բանկային ընկերությունների և ԶԼՄ-ների աշխատակիցների անունից տարբեր հարթակներում (WhatsApp, Viber, Telegram ր այլն) բացված կեղծ օգտահաշիվների միջոցով փորձ է արվում քաղաքացիներին տարբեր պատրվակներով ուղղորդել տրամադրել անձնական կամ բանկային տվյալներ կամ կատարել դրամական փոխանցումներ։

Հիշե՛ք՝ նման հաղորդագրությունները և կապի փորձերը իրական չեն և ուղղված են խաբեության միջոցով շահույթ ստանալուն: Խարդախները արհեստականորեն ստեղծում են վախի և շտապողականության իրավիճակ՝ փորձելով ազդել ձեր որոշումների վրա և ստիպել գործել առանց մտածելու:

Կարևոր է որ որևէ պարագայում չկատարել շտապ գործողություններ, որոնք ուղղված են կապ հաստատողին Ձեր վերաբերյալ որևէ տեղեկատվություն տրամադրելուն:

Նման դեպքերում անմիջապես դադարեցրեք հեռախոսազրույցը և կապ հաստատեք տվյալ գերատեսչության կամ կազմակերպության պաշտոնական հեռախոսահամարով ստուգելու ստացված զանգի իսկությունը:

ℹ️Պետք է նաև հիշել, որ ՀՀ իրավապահ մարմինների, պետական այլ գերատեսչությունների, բանկային ընկերությունների և ԶԼՄ-ների աշխատակիցները քաղաքացիների հետ չեն հաղորդակցվում օտար լեզվով:

Խորհրդատվություն ստանալու համար կարող եք զանգահարել Կիբեռոստիկանության թեժ գծին՝ 011-525252՝ ստուգելու կասկածելի դեպքերը և ստանալու անհրաժեշտ քայլերի ուղեցույց։

Զգոն եղե՛ք․ խարդախության կանխումը սկսվում է ձեր զգուշավորությունից։

Եթե ավանադական հաքերության մեջ հանցագործները փնտրում են ծրագրային թերություններ, ապա սոցիալական ինժեներները փնտրում են «ճեղքեր» մարդու բնավորության մեջ՝ վախ, հետաքրքրասիրություն կամ շտապողականություն։ Սա խաբեության արվեստ է, որի նպատակն է ստիպել ձեզ ինքնակամ տալ ձեր գաղտնաբառերը կամ փոխանցել գումարը և ոչ միայն։

⚠️​ՀՀ-ում մեծ տարածում ունեցող և հանցագործների կողմից հաճախ կիրառելիներից որպես օրինակներ կարող ենք առանձնացնել`

🔺​Կեղծ զանգեր «Բանկի անվտանգությունից». Ձեզ զանգում են և հայտնում, որ ձեր քարտից կասկածելի գործարք է կատարվում։ Ձեզ խուճապի են մատնում և խնդրում ասել հեռախոսին եկած SMS կոդը՝ «գործարքը չեղարկելու համար»։ Իրականում այդ կոդով նրանք հաստատում և վերջնական ավարտին են հասցնում ձեր գումարի հափշտակությունը

🔺«Օգնիր ընկերոջդ». Ձեր ծանոթի սոցցանցի էջը կոտրում են, նմանակում են և նրա անունից ձեզ գրում. «Շատ շտապ գումար է պետք, մի քանի ժամից կվերադարձնեմ» կամ նմանատիպ այլ պատրվակներ

Շահումների խոստում. Ձեզ հայտնում են, որ հաղթել եք խոշոր մրցույթում, բայց նվերը ստանալու համար պետք է վճարել փոքրիկ «մաքսային վճար» կամ «առաքման գումար»։

🔹Նմանատիպ օրինակները բազմազան են, պարզապես պետք է պահպանել վարքագծի պարզ կանոններ, որպեսզի չդառնալ հանցագործության զոհ

Դադար տվեք. Հանցագործները միշտ շտապեցնում են, որպեսզի դուք չհասցնեք տրամաբանել։ Եթե զգում եք, որ ձեզ դրդում են արագ որոշման, սա արդեն իսկ տագնապային նշան է։

Ստուգեք աղբյուրը. Եթե «ընկերն» է գրում, զանգահարեք նրան իրական հեռախոսահամարով և հարցրեք՝ արդյո՞ք ինքն է գրել։

​Բանկային կոդերը բանալիներ են դեպի բանկային հաշիվ. Երբեք, ոչ մի դեպքում և ոչ մեկին (նույնիսկ բանկի աշխատողին) մի՛ ասեք ձեր քարտի հետնամասի եռանիշ կոդը (CVV) կամ SMS-ով ստացված հաստատման կոդերը։ Բանկը երբեք չի զանգի ձեզ SMS կոդ հարցնելու համար։ Եթե նման զանգ եք ստացել, անմիջապես անջատեք հեռախոսը և զանգահարեք ձեր բանկի պաշտոնական հեռախոսահամարով։

Եթե հեռահաղորդակցման հավելվածների միջոցով («Telegram», «WhatsApp», «Viber» և այլն) տարբեր պատրվակներով Ձեզ առաջարկվում է Ձեր բջջային հեռախոսում (iPhone) մուտք գործել այլ անձի iCloud հաշվով՝ ՈՉ ՄԻ ԴԵՊՔՈՒՄ ՉՎՍՏԱՀԵՔ։

Նման գործողության արդյունքում հանցագործները կարող են՝
🔺հեռահար արգելափակել Ձեր բջջային հեռախոսը
🔺զրկել Ձեզ սարքի հասանելիությունից
🔺պահանջել գումար՝ սարքի ապաարգելափակելու դիմաց կամ կատարել այլ հանցագործություն

Խուսափելու համար նման խաբեության զոհ դառնալուց՝ 👇

🔹 Երբեք մի մուտքագրեք ուրիշի iCloud հաշվի տվյալները Ձեր բջջային հեռախոսում
🔹Երբեք մի կատարեք տեխնիկական քայլեր Ձեր անձնական սարքով՝ անհայտ անձանց ցուցումներով
🔹Երբեք մի փոխանցեք մուտքի կոդեր, գաղտնաբառեր կամ Ձեր Apple ID/Icloud-ի հետ կապված որևէ տվյալ երրորդ անձանց

Հիշեք՝ այս եղանակով հանցագործները փորձում են հասանելիություն ստանալ Ձեր սարքին կամ անձնական տվյալներին։

🛡️ Եղեք զգոն և պաշտպանեք Ձեր անձնական տվյալները

👉Վերջին շրջանում հաճախակի են դարձել խարդախության դեպքերը, երբ անհայտ անձինք զանգահարում կամ հաղորդագրություններ են ուղարկում (WhatsApp, Viber և այլ հարթակներով)՝ ներկայանալով Ազգային անվտանգության ծառայության, Կենտրոնական բանկի կամ տարբեր բանկերի աշխատակիցներ։
Նրանք տարբեր պատրվակներով փորձում են համոզել, որ Ձեր բանկային հաշիվներից գումար հանեք և փոխանցեք իրենց տրամադրած հաշվեհամարներին՝ հաճախ նաև կրիպտոակտիվների տեսքով։

➠Մի՛ վստահեք նման զանգերին կամ հաղորդագրություններին։ Եթե ստանում եք նման զանգ, անմիջապես դադարեցրեք խոսակցությունը և դիմեք ՆԳՆ ոստիկանություն։

 ⚠️Հիշե՛ք՝ ոչ մի պետական մարմին կամ բանկ երբեք չի պահանջում հեռախոսով փոխանցել Ձեր գումարները այլ հաշվեհամարների։

Զգոնությունը Ձեր լավագույն պաշտպանությունն է։ 

Հարգելի քաղաքացիներ, կրկին անգամ հիշեցնում ենք

🔺️ Եթե Ձեզ զանգահարեն և որևէ բջջային օպերատորի / UCOM, TEAM TELECOM, VIVA-ARMENIA/ անունից առաջարկեն ծրագիր ներբեռնել բջջային հեռախոսի մեջ, իբրև թե կապի որակը բարելավելու նպատակով՝ ՉՎՍՏԱՀԵՔ: 

🔺️ Հանցագործներն այդ եղանակով փորձում են հասանելիության ստանալ Ձեր բանկային հաշիվներին, իսկ հասանելիություն ստանալուց հետո նրանք կարող են հափշտակել Ձեր ֆինանասական միջոցները:

Ransomware-ը վնասաբեր ծրագրի տեսակ է, որը հայտնվելով ձեր համակարգչում կամ հեռախոսում, արգելափակում է բոլոր ֆայլերը (լուսանկարներ, փաստաթղթեր, տեսանյութեր և այլն)։ Դրանից հետո հանցագործները ձեզնից պահանջում են գումար (սովորաբար կրիպտոակտիվների տեսքով) ֆայլերը «բացելու» համար։

Նմանատիպ վնասաբեր ծրագրերը հիմանականում հայտնվում ձեզ մոտ հետևյալ դեպքերում👇

🔹Կասկածելի նամակներ. Երբ բացում եք անծանոթ կցված ֆայլերը (օրինակ՝ «Հաշիվ-ապրանքագիր.pdf.exe»):
🔹«Կոտրած» (Cracked) ծրագրեր. Անվճար ներբեռնվող խաղերը կամ ծրագրերը հաճախ պարունակում են այս վիրուսը:
🔹Չթարմացված համակարգեր. Եթե ձեր Windows-ը կամ հավելվածները հին են, հանցագործները հեշտությամբ գտնում են համապատասխան «ճեղքեր»:

Պաշտպանվելու համար անհրաժեշտ է հիշել ստորև ներկայացված քայլերը 👇

🔺Ունեցեք պահուստային պատճեն (Backup). Կարևոր ֆայլերը պահեք արտաքին կրիչի (flash, hard drive) կամ Cloud-ի (Google Drive, iCloud) վրա: Այս դեպքում անգամ եթե Ձեր համակարգիչը այսպես ասած «փչանա», դուք չեք կորցնի Ձեր համար կարևոր նշանակություն ունեցող ֆայլերը.
🔺Մի՛ վճարեք հանցագործների կողմից պահանջվող գումարը. Ոչ մի երաշխիք չկա, որ գումարը ստանալուց հետո նրանք կվերականգնեն Ձեր ֆայլերի հասանելիությունը: Ավելին՝ վճարելով դուք ֆինանսավորում եք հաջորդ հարձակումները:
Ծրագրային ապահովումները միշտ թարմացրեք ժամանակին
Զգուշացե՛ք կասկածելի կայքերից. Խուսափեք կասկածելի գովազդներից և անվճար «պարգևներ» խոստացող էջերից, այդ թվում կասկածելի ծրագրերը Ձեր համակարգչային տեխնիկայում տեղադրելուց:

⚠️Եթե ձեր էկրանին հայտնվել է պատուհան, որը պահանջում է գումար ֆայլերը վերականգնելու համար, անմիջապես անջատեք սարքը համացանցից և դիմեք իրավապահ մարմիններին, տվյալ դեպքում՝ ՀՀ ՆԳՆ Կիբեռոստիկանություն:

Ֆիշինգ (Phishing) 📩 Թակարդ կեղծ հղումների տեսքով

⚠️Այսուհետ կանդրադառնանք ոչ միայն մեր երկրում տարածում գտած կիբեռհանցագործություններին, այլ նաև յուրաքանչյուր օր կներկայացնենք կիբեռհանցագործությունների 1 սխեմա, որը կօգնի Ձեզ թվային աշխարհում լինել էլ ավելի անվտանգ։ Այսօրվա թիրախում ՖԻՇԻՆԳՆ Է

Ֆիշինգը դա կիբեռհանցագործության ամենատարածված ձևն է:  Այն առաջացել է անգլերեն «fishing» (ձկնորսություն) բառից ։ Հանցագործները «կարթ» են գցում համացանցում՝ սպասելով, թե ով խայծը կուլ կտա։ Սա խաբեության տեսակ է, երբ ձեզ հաղորդագրություն է գալիս (էլ. փոստով, SMS-ով կամ մեսենջերով), որը արտաքնապես շատ նման է վստահելի կազմակերպության նամակի (օրինակ՝ Բանկի, HayPost-ի, Facebook-ի կամ Netflix-ի)

👀Խայծերը լինում են բավականին «գայթակղիչ» կամ «տագնապալի» (օրինակ՝ «Դուք շահել եք», «Ձեր հաշիվը կարգելափակվի» և այլ)։ Սեղմելով հղմանը՝ դուք հայտնվում եք կեղծ կայքում, որտեղ լրացնելով ձեր տվյալները՝ դրանք ակամա փոխանցում եք հանցագործին։

🛡️Ինչպե՞ս պաշտպանվեք այդպիսի հարձակումներից

🔹Մի՛ անցեք կասկածելի հղումներով, եթե նույնիս դրանք եկել են «ծանոթ» մարդուց։
🔹Միշտ ստուգեք կայքի հասցեն կամ հեռախոսահամարը (օրինակ՝ vbe.am-ի փոխարեն կարող է լինել vbe-armenia. com, իսկ հեռախոսահամարի դեպքում փորձեք այլ եղանակով պարզել` արդյոք դա տվյալ ընկերության համարն է, թե ոչ)։
🔹Միացրեք երկփուլային վավերացումը (2FA) Ձեր բոլոր անհատական էջերում 

Երբեմն բավականին պարզ քայլերը Ձեզ կարող են ապահովագրել հնարավոր վնասներից:

⚠️«TikTok» սոցիալական հարթակում տարածվում են ՀՀ քաղաքացիների համար իբր «սոցիալական հիմնադրամից» 300 հազար դրամ նպաստ ստանալու հնարավորության մասին հրապարակումներ՝ սահմանափակ ժամանակահատվածում հղմամբ անցնելու և դիմում ներկայացնելու միջոցով:

Սակայն իրականում այս եղանակով հանցագործները կրկին անգամ փորձում են ձեռք բերել Ձեր անձնական և բանկային տվյալները (քարտի համար, PIN, CVV, մեկանգամյա կոդեր և այլն), ինչը հետագայում կարող է հանգեցնել Ձեր դրամական միջոցների հափշտակմանը։

🔹Հորդորում ենք Ձեզ
• չանցնել կասկածելի հղումներով
• չլրացնել «դիմումով» պահանջվող որևէ տվյալ

📎Հիշեք՝ 
- ՀՀ պետական և սոցիալական մարմինները սոցիալական ցանցերի միջոցով չեն հավաքագրում քաղաքացիների բանկային և անձնական տվյալներ։
- ՀՀ պետական և սոցիալական մարմինները օգտագործում են միայն հայկական «.am» դոմենային անվանումներ (օրինակ՝ mlsa.am, socservice.am, mia.gov.am, moh.am, e-request.am):

Վերջին օրերին ՀՀ-ում կրկին նկատվում է WhatsApp հավելվածի հաշիվների զանգվածային «գողություն», որի դեպքում հանցագործներին անհրաժեշտ չէ, որ դուք սեղմեք որևէ հղման կամ նրանց փոխանցեք SMS հաղորդագրության միջոցով ստացած կոդը։ 

Տեխնիկական «լեզվով» ասված՝ հանցագործները կարողանում են թիրախավորել  բջջային ցանցերի SS7 պրոտոկոլը (շատ պարզ՝ բջջային օպերատորների միջև գործող «փոստային ծառայությունը»)  և որսալ միջազգային բջջային ընկերությունից ուղարկված SMS հաղորդագրությունները: 

ℹ️ Ինչպե՞ս պաշտպանվել

Միակ և ամենաարդյունավետ միջոցը Երկփուլանի անվտանգության (Two-step verification) միացումն է։ Նույնիսկ եթե հանցագործներին հաջողվի մուտք գործել ձեր հաշիվ, նրանք չեն կարողանա օգտագործել այն առանց ձեր սահմանած PIN կոդի։

🔐 Ինչպե՞ս միացնել. 

1. Բացեք WhatsApp-ը և գնացեք Settings (Կարգավորումներ)
2. Ընտրեք Account (Հաշիվ) բաժինը
3. Սեղմեք Two-step verification (Երկփուլանի ամվտանգություն)
4. Սեղմեք Turn on և սահմանեք 6 նիշանոց PIN կոդ (անպայման հիշեք այն)
5. Ավելացրեք ձեր էլեկտրոնային հասցեն՝ կոդը մոռանալու դեպքում վերականգնելու համար։

🔴 Եթե հանկարծ  WhatsApp-ից SMS-ի միջոցով ստանում եք որևէ կոդ, և ձեր հավելվածը հանկարծակի դուրս է գալիս հաշվից, անմիջապես փորձեք վերականգնել այն (կրկին Ձեր հեռախոսահամարի միջոցով փորձեք գրանցվել) և տեղեկացրեք ձեր մտերիմներին, որ ձեր անունից կարող են կեղծ հաղորդագրություններ ուղարկվել։ 

Հ.Գ. SS7 պրոտոկոլը հայկական չէ, և այստեղ խնդիրը մեր բջջային օպերատորների մեջ չէ:

Վերջին շրջանում տարածում են ստանում տարբեր առցանց հարթակներ և բջջային հավելվածներ, որոնք քաղաքացիներին առաջարկում են վճարվող փոքր առաջադրանքներ՝ լուսանկարել որոշ վայրեր, օբյեկտներ, տեղանքներ, փողոցներ կամ պատասխանել կասկածելի հարցումների։

Թեև նման առաջադրանքները հաճախ ներկայացվում են որպես «անվնաս» կամ «հետազոտական», անհրաժեշտ է գիտակցել, որ դրանց մի մասը իրականում պարունակում են լուրջ ռիսկեր, այդ թվում՝

🔴 պետական կամ ռազմավարական նշանակության օբյեկտների լուսանկարահանում
🔴 ենթակառուցվածքների, անվտանգության համակարգերի կամ տեղակայման տվյալների հավաքում
🔴 անձանց, մեքենաների կամ մասնավոր տարածքների պատահական ֆիքսում

👤Շատ դեպքերում առաջադրանք կատարող անձը չգիտի, թե ով է իրական նախաձեռնողը, ինչ նպատակով են հավաքագրվում տվյալները և ինչպես են դրանք հետագայում օգտագործվելու։

💡Խորհուրդ է տրվում

• չկատարել առաջադրանքներ, որոնք կապված են լուսանկարահանման կամ տվյալների հավաքման հետ, եթե դրանց նպատակը հստակ չէ կամ առաջացնում է կասկած,
• չլուսանկարել պետական, ռազմական, իրավապահ մարմինների կամ ռազմավարական նշանակության ցանկացած այլ ենթակառուցվածք,

Թույլ մի՛ տվեք, որ չնչին վարձատրությունը Ձեզ ներքաշի կասկածելի գործընթացների մեջ:

Եղե՛ք զգոն և պատասխանատու: Ձեր և պետության անվտանգությունը վեր է ամեն ինչից:

Եթե դուք ցանկություն եք հայտնել առցանց աշխատելու և արդյունքում Ձեզ հետ հեռահաղորդակցման հավելվածների միջոցով («Telegram», «WhatsApp», «Viber» և այլն) կապ են հաստատել իբր նոր «աշխատավայրից»՝ խնդրելով Ձեր բջջային հեռախոսում (iPhone) մուտք գործել այլ անձի iCloud հաշվով՝ իբր տեխնիկական կամ աշխատանքային գործընթացն իրականացնելու նպատակով՝ ՈՉ ՄԻ ԴԵՊՔՈՒՄ ՉՎՍՏԱՀԵՔ:

Նման գործողության արդյունքում հանցագործները հեռահար արգելափակում են Ձեր բջջային հեռախոսը, ապա պահանջում գումար՝ սարքի ապաարգելափակելու դիմաց։

Խուսափելու համար նման խաբեության զոհ դառնալուց՝ 👇

▫️Երբեք մի մուտք գործեք ուրիշի iCloud հաշվով Ձեր բջջային հեռախոսում
▫️Երբեք մի ընդունեք «աշխատանքի առաջարկներ», որոնց շրջանակում պահանջվում է կատարել տեխնիկական քայլեր Ձեր անձնական սարքով
▫️Երբեք մի փոխանցեք մուտքի կոդեր, գաղտնաբառեր կամ նույնսիկ Ձեր Apple ID-ի հետ կապված որևէ տվյալ երրորդ անձանց՝ այս եղանակով հանցագործները փորձում են հասանելիություն ստանալ արդեն Ձեզ պատկանող Apple ID-ին և Icloud-ին

Եթե արդեն իսկ դարձել եք նմանատիպ խաբկանքի զոհ՝
🔴 Տեղեկացրեք ոստիկանությանը հանցագործության դեպքի մասին
🔴 Պահպանեք խարդախների հետ ունեցած նամակագրությունը՝ իրավապահ մարմիններին ներկայացնելու համար

Թվային միջավայրում Ձեր անվտանգության երաշխիքը Ձեր զգոնությունն ու մտածված գործողություններն են:

Նոր ֆինանսական բուրգ է տարածվում, այս անգամ djialgeriai անվանումով, որը առաջարկում է ներդնել գումարներ դռոնների ոլորտում:

Այս ֆինանսական բուրգը իր տեսակով կրկնօրինակում է Հայաստանում արդեն «փլուզված» ՍիթիԲայք նախագիծը:

Եվս մեկ անգամ տեղեկացնում ենք, որ այսպիսի հարթակներում գոյացած եկամուտները առաջանում են ոչ թե իրական բիզնես գործունեությունից, այլ այն անձանց ներդրումներից, որոնց դուք հրավիրել եք հարթակ՝ որպես ռեֆերալներ, ովքեր էլ փաստացի վճարում են ձեր գոյացած «եկամուտը»:

🔴 Զերծ մնացեք նման հարթակներում գումարներ ներդնելուց:

💡Ինչ անել, եթե որևէ անձ Ձեր լուսանկարով  «WhatsApp» հեռահաղորդակցման համակարգում բացել է անհատական հաշիվ և հանդես է գալիս Ձեր անունից (Թարմացված)
 
Հաշվի առնելով, որ https://www.whatsapp.com/contact/?subject=messenger հղման միջոցով «WhatsApp»-ի ադմինիստրացիային ուղղված բողոքները բավարար արդյունք չեն տալիս, խորհուրդ է տրվում բողոքը ներկայացնել հետևյալ քայլերի հերթականությամբ․ 

1. Մուտք գործեք Ձեր «WhatsApp» համակարգ։ 
2. Ներքևի աջ հատվածում ընտրեք «Настройки» / «Settings» բաժինը։
3. Այնուհետև մուտք գործեք «Помощь и отзывы» / «Help and feedback» բաժինը։
4. Հաջորդ քայլով բացեք «Справочный центр» / «Help Center» ենթաբաժինը։
5. Այս բաժնի ստորին հատվածում անցեք «Связаться с нами» / «Contact Us» հղումով, որը Ձեզ կհասցեավորի դեպի «WhatsApp»-ի պաշտոնական աջակցման հաշիվը՝ «WhatsApp Support»։
6. «WhatsApp Support» հաշվին ուղարկեք հաղորդագրություն հետևյալ բովանդակությամբ՝

📌
Dear WhatsApp Support Team, 
My name is  ** (Մուտքագրեք Ձեր անունն ու ազգանունը), and I am a WhatsApp user. I am reporting a serious case of impersonation: someone has created a fake WhatsApp account using my name and photos to deceive people and solicit money. 
This situation is seriously damaging my reputation and causing harm to others. Moreover, this activity clearly violates WhatsApp’s Terms of Service, as it involves impersonation and fraudulent behavior. 
To assist with your investigation, I am providing the following details: 
My real WhatsApp number: +374**** (Ձեր «WhatsApp» հաշվի հեռախոսահամարը) 
Fake account number: +374**** (Ձեր անունից հանդես եկող կեղծ հաշվի հեռախոսահամարը) 
Attached, you will find screenshots of the fake account and a photo of me holding my passport for identity verification. 
Please confirm receipt of this report and take the necessary action to remove the fraudulent account as soon as possible. 
Thank you for your prompt attention and support. 
Kind Regards 

7. Հաղորդագրությանը կցեք նաև. 

🔹կեղծ հաշվի գլխավոր էջի տեսապատճենը (screenshot), 
🔹Ձեր լուսանկարը, որտեղ ձեռքում պահում եք բացված անձնագիրը՝ այն էջով, որտեղ ձեր լուսանկարն ու նույնականացնող տվյալներն են։ 
Լուսանկարը պետք է պարտադիր լինի բարձր որակի, որպեսզի հնարավոր լինի ընթերցել անձնագրում առկա տվյալները և նույնականացնել լուսանկարը։ 

Եղեք զգոն հանրային տարբեր վայրերում անվճար Wi-Fi ցանցերից օգտվելուց. հաճախ «անվճարը» կարող է թանկ արժենալ:

🔴 Հանրային Wi-Fi ցանցերում փոխանցվող տեղեկատվությունը հաճախ անպաշտպան է, և կիբեռհանցագործները առանց ձեր գիտության կարող են որսալ ձեր տվյալները, օրինակ՝ մուտքագրած գաղտնաբառերը, բանկային տվյալները և այլն։

👇 Ահա մի քանի պարզ քայլ, որոնք կարող են Ձեզ պաշտպանել թվային այդպիսի վտանգներից 

ℹ️ Խուսափեք բանկային հավելված մուտք գործելուց 
ℹ️ Զերծ մնացեք առցանց գնումներ կատարելուց
ℹ️ Օգտվեք VPN ծառայություններից
ℹ️ Անջատեք ֆայլերի փոխանակման (AirDrop, File Sharing, Bluetooth և այլն) ծառայությունները
ℹ️ Պարբերաբար ստուգեք սարքում պահպանված Wi-Fi ցանցերի ցանկը և հեռացրեք նախկինում օգտագործված բաց ցանցերը
ℹ️ Հիշեք անջատված պահել սարքի Wi-Fi-ը, երբ այլևս չեք օգտագործում: 

Հանրային Wi-Fi-ը հարմար է, բայց ոչ ապահով։

⚠️Կրկին հիշեցնում ենք՝ զգուշացեք համացանցում Ձեր կողմից տեղադրված ապրանքի վաճառքի հայտարարությունով Ձեր հետ կապ հաստատած «գնորդների» ծուղակներից 

Եթե Ձեզ հետ կապնվել են հեռահաղորդակցման հավելվածի միջոցով («Whatsapp», «Viber», «Telegram» և այլն) և առաջարկում են Ձեր կողմից վաճառվող ապրանքը գնելու, գումարը իբր Ձեր բանկային քարտին փոխանցելու կամ վաճառվող ապրանքի առաքման համար էլեկտրոնային պայամանագիր կնքելու համար տրամադրել Ձեր բանկային քարտի տվյալները, այդ թվում նաև SMS հաղորդագրությամբ ստացված բանկային կոդը՝ լուսանկարների տեսքով կամ «գնորդի կողմից» ուղարկված հղումով մուտքագրելով անձնական և բանկային քարտի տվյալները ՝ ՈՉ ՄԻ ԴԵՊՔՈՒՄ ՉՎՍՏԱՀԵՔ:

Արդյունքում այս եղանակով հանցագործները ձեռքբերելով բոլոր անհրաժեշտ տվյալները՝ հափշտակում են Ձեր բանկային հաշվում առկա գումարները:

Խուսափելու համար հափշտակության զոհ դառնալուց՝ 👇

🔷️ Երբեք մի տրամադրեք Ձեր բանկային քարտի լուսանկարները երրորդ անձանց
🔷️ Երբեք մի մուտքագրեք Ձեր բանկային քարտի տվյալները և SMS հաղորդագրությամբ ստացված բանկային կոդը որևէ կասկածելի կայքերում, օրինակ՝ list.ordert.online; https://globbing.resewi-l.cfd; haypost.orderyc.online; yandex.info-trackings.com՝

Իսկ եթե արդեն իսկ դարձել եք նմանատիպ հանցագործության զոհ՝ 

🔷️ Անմիջապես կապվեք Ձեր բանկային քարտը սպասարկող ընկերության հետ, 
🔷️ Հայտնեք ոստիկանությանը հանցագործության դեպքի մասին
🔷️ Պահպանեք հանցագործների հետ վարած նամակագրությունը` իրավապահ մարմիններին ներկայացնելու համար։
👮‍♂️ Համացանցում Ձեր անվտանգության ապահովումը սկսվում է Ձեր զգոնությունից:

Ինտերնետը մեր կյանքի անբաժանելի մասն է, սակայն այն կարող է պարունակել նաև վտանգներ երեխաների համար։ Ծնողները կարող են առանցքային դեր ունենալ՝ պաշտպանելով իրենց երեխաներին առցանց միջավայրի սպառնալիքներից։

👇Ահա մի քանի կարևոր խորհուրդ․

🔷️ Ծանոթացեք այն կայքերին, խաղերին և հավելվածներին, որոնք օգտագործում են Ձեր երեխաները։
🔷️Ստուգեք նրանց հաշիվները սոցիալական ցանցերում և խաղային հարթակներում, քննարկեք՝ ինչ տեղեկատվություն է նպատակահարմար հրապարակել կամ կիսվել։
🔷️Բացատրեք, որ համացանցում տեղադրված ցանկացած լուսանկար կամ տեսանյութ կարող է դառնալ հասանելի ուրիշներին և երբեք ամբողջությամբ չի անհետանում։
🔷️ Սովորեցրեք երեխաներին համացանցում լինել նույնքան բարեկիրթ, որքան իրական կյանքում։
🔷️ Զգուշացրեք չշփվել օտար անձանց հետ, որոնց երեխաները չեն ճանաչում իրական կյանքում։
🔷️ Խրախուսեք օգտագործել ուժեղ գաղտնաբառեր և ապահով օգտանուններ։
🔷️ Եթե որևէ չափահաս անձի կողմից նկատում եք անպատշաճ շփում Ձեր երեխայի հետ՝ անմիջապես տեղեկացրեք ոստիկանությանը։
🔷️ Զարգացրեք փոխվստահությունը՝ երեխաները պետք է վստահ լինեն, որ ցանկացած հարցով կամ խնդրով կարող են դիմել Ձեզ։
🔷️ Հիշեցրեք․ անծանոթ հղումների վրա սեղմելը կարող է վտանգավոր լինել։ Դրանք կարող են լինել ֆիշինգային կամ վնասաբեր ծրագրեր ներբեռնող կայքեր ։ Նախքան որևէ բան սեղմելը՝  երեխան պետք է խորհրդակցի Ձեզ հետ։

Երեխաների առցանց անվտանգությունը սկսվում է ծնողների ուշադրությունից և փոխվստահելի հարաբերություններից։

⚠️Զերծ մնացեք Ձեր առցանց բանկային հավելվածի հաշվի վերաբերյալ մուտքանունը, գաղտնաբառը և SMS հաղորդագրությամբ ստացված բանկային կոդը որևէ անձի տրամադրելուց

🔺️ Եթե Ձեր բանկային հաշիվները սպասարկող ընկերության անունից հեռահաղորդակցման հավելվածի (WhatsApp, Viber  և այլն) միջոցով ստացել եք հեռախոսազանգ՝ Ձեր անվամբ վարկ ձևակերպելու փորձը ճշտելու կամ այլ անվտանգության ապահովման նպատակով, որի վերջնարդյունքում պահանջվում է տրամադրել Ձեր բանկային հավելվածի հաշիվ մուտք գործելու համար SMS հաղորդագրությամբ ստացված բանկային կոդը, ՉՎՍՏԱՀԵՔ:

🔺️ Իրականում այդ «աշխատակիցները», իբր առաջացած խնդիրները լուծելու նպատակով նախ խնդրում են ուղարկված հղումով մուտքագրել Ձեր առցանց բանկային հաշվի մուտքանունը և գաղտնաբառը, ապա նաև բանկային կոդը:

🔺️Արդյունքում մուտք գործելով Ձեր հաշիվ՝ հանցագործները փոխում են գաղտնաբառը և զրկելով Ձեզ հասանելիությունից՝ արդյունքում հափշտակում ինչպես Ձեր հաշվում առկա, այնպես էլ Ձեր անվամբ իրենց կողմից առցանց ձևակերպված վարկի գումարը:

Հիշեք՝ 
🔷️ բանկային ընկերության աշխատակիցները հեռախոսազանգերը կատարում են հայերեն լեզվով,
🔷️ զանգահարում են առանց որևէ հավելվածի օգնության,
🔷️ երբեք որևէ հավելվածի միջոցով չեն ուղարկում հղում,
🔷️ չեն պահանջում ուղարկված հղումով մուտքագրել Ձեր հաշվի մուտքանունը և գաղտնաբառը,
🔷️ չեն պահանջում տրամադրել SMS հաղորդագրությամբ ստացված բանկային կոդը:

⚠️Խուսափեք «Facebook» և «Instagram» սոցիալական ցանցերում ֆիշինգային հարձակման զոհ դառնալուց

🔺️Եթե «Facebook» կամ «Instagram» սոցիալական ցանցերի ադմինիստրացիայի անունից ստացել եք ծանուցում ՝ Ձեր կողմից կայքի կանոնների խախտման, կամ Ձեր անհատական հաշվի վերաակտիվացման մասին, որով պահանջվում է ուղարկված հղումով տրամադրել Ձեր անհատական հաշվի մուտքանունն ու գաղտնաբառը՝ առաջացած խնդիրները լուծելու նպատակով, ՉՎՍՏԱՀԵՔ:

🔺️Իրականում հանցագործները, ստեղծելով սոցիալական ցանցերին նմանակող ֆիշինգային կայքեր, այդ կերպ փորձում են մուտք գործել Ձեր հաշիվ, զրկել Ձեզ հասանելիությունից և հետագայում կատարել նաև այլ հանցավոր գործողություններ՝ շորթում, խարդախություն և այլն։
Հիշեք, որ «Facebook» և «Instagram» սոցիալական ցանցերի պաշտոնական ծանուցումները երբեք չեն պահանջում մուտք գործել կասկածելի հղումներով կայքեր և մուտքագրել Ձեր մուտքանունը կամ գաղտնաբառը։

⚠️Խուսափեք «Տելեգրամ» հավելվածում տարածում գտած «Վերիֆիկացիա», «Նույնականացում» և այլ նման անվանումներով ալիքներում ու խմբերում գումար վաստակելու առաջարկներից։

🔺️Անհայտ օգտատերերը գումարի դիմաց առաջարկում են Ձեր անունով նույնականացնել էլեկտրոնային փոստեր (Gmail, Mail.ru, Yandex և այլն), առցանց բանկային հաշիվներ, խաղային հաշիվներ (Vbet, Adjarabet և այլն) և էլեկտրոնային դրամապանակներ (TelCell, EasyPay, Idram և այլն)։

🔺️Արդյունքում՝ այդ օգտատերերը, ներգրավված լինելով տարբեր հանցավոր սխեմաներում, Ձեր կենսաչափական տվյալներով գրանցված հաշիվները հետագայում օգտագործում են այլ անձանցից գումար հափշտակելու, իսկ որոշ դեպքերում նաև Ձեր անվամբ առցանց վարկ ձևակերպելու նպատակով, ինչի արդյունքում կարող են առաջանալ ոչ միայն վարկային պարտավորություններ, այլ նաև քրեական պատասխանատվություն Ձեր նկատմամբ։

🔺️Հայաստանում ահռելի տեմպերով տարածում են գտնում տարբեր «ֆինանսական բուրգեր», որոնք, հանդես գալով ՍիթիԲայք, HelloBity և նմանատիպ այլ անվանումներով, առցանց հարթակների միջոցով առաջարկում են բարձր եկամտաբերությամբ ներդրումներ՝ միևնույն ժամանակ խոստանալով նաև բարձր տոկոսներ Ձեր կողմից հարթակ հրավիրված անձանց դիմաց:

🔺️Այդպիսի հարթակներում գոյացած եկամուտները առաջանում են ոչ թե իրական բիզնես գործունեությունից, այլ այն անձանց ներդրումներից, որոնց Դուք հրավիրել եք հարթակ՝ որպես ռեֆերալներ, ովքեր էլ փաստացի վճարում են Ձեր գոյացած «եկամուտը»:

🔺️Արդյունքում՝ կուտակելով մեծ թվով ներդրողներ և ֆինանսական միջոցներ, նման հարթակները որոշ ժամանակ անց դադարեցնում են իրենց գործունեությունը, և այն անձինք, ովքեր կատարել են «ներդրումներ», կորցնում են ամբողջ գումարը:

ℹ️ Զերծ մնացեք նման հարթակներում գումարներ «ներդնելուց»։

🔺️Եթե Ձեզ զանգահարեն և որևէ բջջային օպերատորի՝ UCOM-ի, TEAM TELECOM-ի կամ VIVA-ARMENIA-ի անունից առաջարկեն բջջային հեռախոսում ծրագիր ներբեռնել՝ իբր կապի որակը բարելավելու նպատակով, մի վստահեք։

🔺️Հանցագործները այդ եղանակով փորձում են հասանելիության ստանալ Ձեր բանկային հաշիվներին, իսկ հասանելիություն ստանալուց հետո նրանք կարող են հափշտակել Ձեր ֆինանսական միջոցները: